Ta strona używa cookie. Korzystając z niej wyrażasz zgodę na ich używanie, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.
Akceptuję

Loading...


Szukaj Menu
A A A wysoki kontrast: A A

Portal Promocji Eksportu



Ocena sytuacj gospodarczej i polityki gospodarczej Republiki Czeskiej

Wyślij Drukuj Pobierz dodał: Krzysztof Dębiec | 2017-03-30 09:39:53
czechy, gospodarka, polityka gospodarcza, pkb, przemysł, budownictwo

Dane statystyczne wskazują, że wzrost gospodarczy Republiki Czeskiej w 2016 r., był nieco wolniejszy niż w roku poprzednim i wyniósł 2,3%.

Wzrost PKB był również niższy od prognoz Czeskiego Banku Narodowego oraz Ministerstwa Finansów RCz, które zakładały rozwój gospodarczy tego kraju na poziomie 2,7% r/r. pkb


Wzrost w 2016 r. generowany był głównie przez konsumpcję gospodarstw domowych oraz handel zagraniczny. Z rosnącego popytu krajowego i zagranicznego korzystała większość sektorów gospodarki, a w szczególności przemysł przetwórczy. Wyjątkiem było budownictwo, którego wyniki, w stosunku do roku 2015, wyraźnie się pogorszyły.

W 2017 r. oczekiwany jest wzrost prywatnych i publicznych inwestycji z lepszym wykorzystaniem funduszy unijnych (w związku z realizacją projektów w ramach perspektywy budżetowej 2014-2020) oraz zwiększona konsumpcja indywidualna w związku z prognozowanym wzrostem realnego poziomu wynagrodzeń. Z drugiej strony, negatywny wpływ na wskaźnik wzrostu może mieć wzrost cen paliw, a także niższe tempo wzrostu czeskiego eksportu, wskutek spodziewanego zakończenia (w połowie 2017 r.) interwencji walutowych powstrzymujących koronę przed nadmierną aprecjacją. Wg najnowszej prognozy Ministerstwa Finansów RCz, PKB tego kraju w 2017 r. stosunku do roku poprzedniego ma wzrosnąć o 2,6%, a w 2018 r. o 2,4%.

Jak już wspomniano wyżej, wzrost przemysłu miał zasadniczy wpływ na rozwój gospodarczy RCz w 2016 r. Ogółem wartość produkcji przemysłowej tego kraju, w stosunku do roku poprzedniego, wzrosła o 2,9%. Największy jej wzrost odnotowano w produkcji pojazdów silnikowych, przyczep i naczep (o 11,0%), wyrobów z gumy i tworzyw sztucznych (o 4,9%) oraz wyrobów metalowych (o 4,5%), a największy spadek w przemyśle wydobywczym (o 9,0%), w produkcji wyrobów chemicznych (o 7,0%), oraz w produkcji artykułów spożywczych (o 2,5%). Przychody z działalności przemysłowej w 2016 r. w cenach bieżących, w stosunku międzyrocznym, były wyższe o 1,0%, a przychody z eksportu bezpośredniego przedsiębiorstw przemysłowych o 2,7%. Wartość nowych zamówień w przemyśle międzyrocznie była wyższa o 4,5% (przy czym wartość zamówień zagranicznych wzrosła o 6,4%, a wartość zamówień krajowych o 0,9%).przemysł


Po pięciu latach spadkowych, produkcja budowlana na rynku czeskim w latach 2014-2015 wykazywała pozytywne wyniki. W 2016 r. odnotowano jednak ponowne załamanie produkcji - aż o 7,6%; szczególnie mocno ucierpiało budownictwo inżynieryjne, gdzie spadek wyniósł 16,0%. Nadzieje na lepsze wyniki w 2017 r. może dawać wzrost liczby zezwoleń budowlanych wydanych w 2016 r. (o 3,6% r/r), jak też orientacyjnej wartości robót objętych tymi zezwoleniami (o 11,5% r/r - do 284,3 mld CZK, tj. ok. 10,52 mld EUR). Korzystnie na wzrost produkcji budowlanej może również wpłynąć planowane w 2017 r. rozpoczęcie większych inwestycji infrastrukturalnych, m.in. budowy 9 kluczowych odcinków dróg, do których zalicza się fragment autostrady D11 Hradec Kralove-Smirice, zmierzający w stronę granicy z Polską.budownictwo


Wzrost produkcji przemysłowej w 2016 roku wpłynął korzystnie na poziom zatrudnienia i spadek bezrobocia w tym kraju. Na koniec grudnia 2016 roku w RCz bez pracy było 381,4 tys. osób, tj. o 71,7 tys. mniej niż na koniec grudnia 2015 r. Stopa bezrobocia na 31.12.2016 r. wyniosła 5,2% (na koniec 2015 r. – 6,2%). Czeskie urzędy pracy ewidencjonowały wówczas 132 496 wolnych miejsc pracy (tj. o 29,9 tys. więcej niż w grudniu 2015 r.). Na jedno wolne miejsce przypadało średnio 2,9 bezrobotnych (na koniec 2015 r. – 4,4). Wg danych Eurostatu, bezrobocie w RCz na koniec 2016 r. wyniosło 3,5% i było najniższe w UE. bezrobocie


Średnia stopa inflacji w 2016 r. wyniosła 0,7% i była o 0,4 p.p. wyższa niż w 2015 r. Niska inflacja w 2016 r. spowodowana była głównie spadkiem cen paliw napędowych oraz artykułów spożywczych i napojów bezalkoholowych. Wzrost cen odnotowano natomiast m.in. w przypadku wyrobów tytoniowych i alkoholi, opłat mieszkaniowych, odzieży i obuwia, usług zdrowotnych, rekreacyjno-kulturalnych oraz wyżywieniowo-kwaterunkowych.inflacja


W 2016 roku obroty handlu zagranicznego Republiki Czeskiej w stosunku międzyrocznym wzrosły o 2,1%. Eksport był wyższy o 3,2% i wyniósł 147,0 mld EUR, a import o 0,7% i wyniósł 128,4 mld EUR. Nadwyżka handlowa Republiki Czeskiej w stosunku międzyrocznym wzrosła o 24,6% i wyniosła 18,5 mld EUR. handel


Największy wzrost wartości czeskiego eksportu w 2016 r. miał miejsce w grupie maszyn i środków transportu (o 3 806,5 mln EUR, tj. o 4,8%), w grupie różnych wyrobów przemysłowych (o 1 817,6 mln EUR, tj. o 10,4%), w grupie wyrobów przemysłowych rynkowych (o 307,6 mln EUR, tj. o 1,4%), w grupie napojów i tytoniu (o 110,3 mln EUR, tj. o 9,0%) oraz w grupie tłuszczów roślinnych i zwierzęcych (o 43,2 mln EUR, tj. o 9,5%). Spadek wartości eksportu odnotowano w grupie paliw mineralnych i smarów (o 1 418,1 mln EUR, tj. o 33,2%), w grupie surowców z wyjątkiem paliw (o 121,3 mln EUR, tj. o 3,9%) oraz w grupie wyrobów pozostałych (o 15,1 mln EUR, tj. o 4,4%).

Największy wzrost wartości importu odnotowano w grupie różnych wyrobów przemysłowych (o 1 829,8 mln EUR, tj. o 13,0%), w grupie maszyn i środków transportu (o 707,9 mln EUR, tj. o 1,2%), w grupie chemikaliów i wyrobów pochodnych (o 484,0 mln EUR, tj. o 3,4%), w grupie wyrobów przemysłowych rynkowych (o 116,0 mln EUR, tj. o 0,5%) oraz napojów i tytoniu (o 80,9 mln EUR, tj. o 9,4%); spadki wystąpiły w grupie paliw mineralnych i smarów (o 2 294,4 mln EUR, tj. o 27,4%), w grupie surowców z wyjątkiem paliw (o 105,2 mln EUR, tj. o 3,8%) oraz w grupie wyrobów pozostałych (o 14,3 mln EUR, tj. o 4,2%).

Głównymi pozycjami czeskiego eksportu w 2016 r. były samochody osobowe (11,5% eksportu ogółem), części i akcesoria samochodowe (8,3%) oraz urządzenia do automatycznego przetwarzania danych (4,8%); następnie aparaty i urządzenia telefoniczne (2,9%), meble do siedzenia (1,7%), druty i kable izolowane oraz rowery trzykołowe, samochodziki, modele, łamigłówki i inne zabawki (po 1,6%), urządzenia elektryczne do przełączania lub zabezpieczania obwodów elektrycznych (1,5%), a także elektryczny sprzęt oświetleniowy i sygnalizacyjny do pojazdów oraz pompy i podnośniki do cieczy (po 1,3%). Na 10 ww. grup towarowych przypadało 36,3% czeskiego eksportu ogółem, a ich łączna wartość w stosunku międzyrocznym wzrosła o 5,6%.

Do największych grup towarowych w czeskim imporcie należały: części i akcesoria samochodowe (6,3%), urządzenia do automatycznego przetwarzania danych (3,8%) oraz aparaty i urządzenia telefoniczne (3,3%); następnie samochody osobowe (2,6%), leki (2,3%), elektroniczne układy scalone (1,6%), druty i kable izolowane (1,5%), przetworzone oleje ropy naftowej, benzyna i nafta (1,4%), a także części i akcesoria do maszyn i urządzeń biurowych oraz meble do siedzenia (po 1,3%). Na 10 ww. grup towarowych przypadało 25,4% czeskiego importu ogółem, a ich łączna wartość była międzyrocznie wyższa o 0,5%.

Największym odbiorcą czeskich towarów w 2016 r. były państwa członkowskie UE, z udziałem 83,7% w eksporcie ogółem. Na pozostałe państwa świata przypadało 16,3%, w tym na państwa azjatyckie (bez Bliskiego Wschodu i Kaukazu) 3,6%, Ameryki Północnej 2,3%, Bliskiego Wschodu i Kaukazu 1,9%, Afryki 1,0% i Ameryki Południowej 0,3%. Również w czeskim imporcie dominują państwa UE, skąd pochodzi 67,4% dostaw. Udział w czeskim imporcie państw azjatyckich (bez Bliskiego Wschodu i Kaukazu) wynosi 21,5%, Ameryki Północnej 2,5%, Bliskiego Wschodu i Kaukazu 0,7%, Afryki 0,6%, a Ameryki Południowej 0,4%. Republika Czeska uzyskuje wysoką nadwyżkę handlową z państwami UE (36,5 mld EUR) i równocześnie wysoki deficyt z państwami azjatyckimi (20,5 mld EUR).

Zdecydowanie najważniejszym partnerem RCz w eksporcie w 2016 r. były Niemcy (32,4%); następnie Słowacja (8,4%,) Polska (5,8%; podobnie jak w 2015 r.), Wielka Brytania i Francja (po 5,2%) oraz Włochy (4,3%). Największy udział w czeskim imporcie miały również Niemcy (26,5%), następnie Chiny (12,5%), Polska (8,3%; wzrost z 7,9% w 2015 r.), Słowacja (5,1%), Włochy (4,3%) oraz Francja (3,2%).

Największą nadwyżkę handlową w 2016 r. Republika Czeska uzyskiwała w handlu z Niemcami (13 554 mln EUR), Słowacją (5 808 mln EUR), Wielką Brytanią (4 227 mln EUR), Francją (3 553 mln EUR) oraz Austrią (2 496 mln EUR), a największy deficyt w handlu z Chinami (-14 322 mln EUR), Koreą Południową (-2 763 mln EUR), Polską (-2 182 mln EUR), Japonią (-1 348 mln EUR) oraz Tajlandią (-986 mln EUR).

Do głównych działań rządu czeskiego w 2016 r. na polu polityki gospodarczej możemy zaliczyć:

- przyjęcie ustawy o elektronicznej ewidencji przychodów ze sprzedaży towarów i usług (EET) - zgodnie z ustawą, docelowo każdy przedsiębiorca, który przyjmie od klienta zapłatę w gotówce, za pośrednictwem karty lub nawet bonu żywnościowego, ma obowiązek taką transakcję zgłosić natychmiast w urzędzie skarbowym za pośrednictwem internetu;

- przyjęcie nowej ustawy o zamówieniach publicznych - jedną z kluczowych zmian było odejście od kryterium ceny jako decydującego czynnika w wyborze oferenta; uproszczone zostały także procedury związane z tzw. małymi zamówieniami publicznymi;

- kontynuację działań na rzecz zmniejszenia poziomu bezrobocia;

- inicjatywy w zakresie podniesienia poziomu kształcenia początkowego i wyższego;

- inicjatywy wspomagające intensyfikację współpracy instytucji badawczych z przedsiębiorcami;

- prace analityczne i informacyjne dot. problematyki tzw. czwartej rewolucji przemysłowej, w tym zwłaszcza w zakresie postępującej cyfryzacji gospodarki.

 

21 grudnia 2016 r. premier B. Sobotka przedstawił priorytety rządu na 2017 r. – do tych najważniejszych w sferze gospodarczej możemy zaliczyć:

  • lepsze i szybsze wykorzystanie środków z funduszy europejskich;
  • rozpoczęcie budowy 9 kluczowych odcinków dróg, do których zalicza się fragment autostrady D11 Hradec Kralove-Smirice, zmierzający w stronę granicy z Polską;
  • kontynuację podwyżek wynagrodzeń w sektorze publicznym;
  • obniżkę stawki VAT na gazety i czasopisma z 15 na 10%;
  • podniesienie płacy minimalnej - najniższe wynagrodzenie miesięczne dla pracowników zatrudnionych w pełnym wymiarze czasu pracy (tj. 40 godzin tygodniowo) zostało z dn. 1 stycznia 2017 r. zwiększone z 9,9 tys. do 11 tys. CZK (ok. 407 EUR) oraz z 58,70 do 66,00 CZK (ok. 2,44 EUR) za godzinę. Była to 17. podwyżka płacy minimalnej w RCz w ostatnich 20 latach i 3. wprowadzona przez obecny rząd;
  • zwiększenie ulg podatkowych na dzieci dla rodzin z co najmniej dwójką dzieci: w przypadku drugiego dziecka z 17.004 do 19.404 CZK (ok. 718 EUR), zaś na trzecie i kolejne z 20.604 do 24.204 CZK (ok. 896 EUR) - ulga na pierwsze dziecko pozostała na poziomie 13.404 CZK (ok. 496 EUR);
  • wprowadzenie nowych zasad stosowania odpisów podatkowych na udoskonalenia techniczne - planuje się poszerzenie możliwości stosowania ulg podatkowych przy udoskonaleniach technicznych sprzętu i urządzeń;
  • wprowadzenie uproszczonego systemu opodatkowania drobnych przychodów z tzw. czynności zależnej, poprzez potrącenie podatku bezpośrednio przez pracodawcę;
  • wprowadzenie stawki zryczałtowanej także dla przedsiębiorców, którzy otrzymują przychody z czynności zależnej, a równocześnie zatrudniają pracowników;
  • uproszczenie formularza podatkowego dla osób, które deklarują przychody wyłącznie od czeskich pracodawców oraz nieposiadających dodatkowych przychodów;
  • nowelizację Kodeksu pracy w zakresie m.in. telepracy (uszczegóławia się warunki dla jej wykonywania) i urlopów (wprowadza się m.in. zasadę potrącania 1 dnia urlopu za 1 dzień nieusprawiedliwionej nieobecności; obecnie pracodawca może potrącić nawet 3 dni urlopu). Większość przepisów powinna wejść w życie dniem 1 czerwca 2017 r. za wyjątkiem części dotyczącej urlopów, która powinna obowiązywać od 1 stycznia 2018 r.).

Dane makroekonomiczne Republiki Czeskiej z ostatnich lat oraz działania planowane na lata następne w sferze gospodarczej wskazują na korzystny kierunek rozwoju ekonomicznego tego kraju. Stosunkowo silny przemysł przetwórczy oraz wysoki stopień otwartości czeskiej gospodarki, sprzyja rozwojowi współpracy handlowej z zagranicą w tym również z Polską, która pod względem obrotów stała się drugim najważniejszym partnerem tego kraju (po Niemczech, a przed Słowacją i Chinami). Należy tu podkreślić zwłaszcza korzystną dla Polski strukturę wymiany towarowej, gdzie na wyroby przemysłu elektromaszynowego przypada ponad 31,2% polskiego eksportu do tego kraju. Na uwagę zasługuje również fakt, że Polska od wielu lat uzyskuje trzecią największą nadwyżkę handlową z Czechami, tj. z krajem, który wobec pozostałych państw UE (za wyjątkiem Irlandii i Luksemburga) odnotowuje długookresowo dodatni bilans handlowy. Należy również zaznaczyć, że dynamika czeskiego importu z Polski w 2016 r. należała do najwyższych spośród największych dostawców towarów i usług na ten rynek, co rokuje pozytywne wyniki również na lata następne.

Równocześnie należy mieć na uwadze, że gospodarka czeska jest w znacznym stopniu uzależniona od eksportu na rynki państw zachodnich UE (83,7%) i nawet niewielki spadek koniunktury na tych rynkach, może skutkować spadkiem zamówień w Polsce. Związane jest to z wysokim stopniem kooperacji polskich i czeskich przedsiębiorstw przemysłowych oraz sprzedażą finalnej produkcji na rynkach krajów Europy Zachodniej.