Ta strona używa cookie. Korzystając z niej wyrażasz zgodę na ich używanie, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.
Akceptuję

Loading...


Szukaj Menu
A A A wysoki kontrast: A A

Portal Promocji Eksportu



Spółki prawa handlowego i rejestr handlowy

Wyślij Drukuj Pobierz dodał: Krzysztof Dębiec | 2017-01-19 17:04:49
czechy, spółki, prawo, podatki

W Czechach przedsiębiorcy mogą prowadzić działalność gospodarczą na wiele sposobów, zakładając m.in. spółki jawne, akcyjne czy spółki z o.o.

Od 2014 roku w Republice Czeskiej obowiązuje nowa ustawa Nr 90/2012 o spółkach handlowych i spółdzielniach (Zákon o obchodních společnostech a družstvech), zwana również ustawą o korporacjach handlowych (UKH). Od tego roku przestał również obowiązywać Kodeks handlowy (KH) Nr 513/1991.

Ustawa o korporacjach handlowych obejmuje tę część przepisów dawnego KH, które ściśle dotyczą spółek kapitałowych, osobowych i spółdzielni. Pozostałe regulacje związane ze stosunkami umownymi przedsiębiorców, konkurencją gospodarczą i rejestrem handlowym zawarte są w nowym Kodeksie cywilnym Nr 89/2012 oraz ustawie o rejestrach publicznych Nr 304/2013.

UKH zalicza do korporacji handlowych spółki handlowe i spółdzielnie. Spółkami handlowymi w rozumieniu ustawy są spółki osobowe, tj. spółki jawne (veřejná obchodní společnost – v.o.s.) i komandytowe (komanditní společnost – k.s.), spółki kapitałowe, tj. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością – sp. z o.o. (společnost s ručením omezeným – s.r.o.) i spółki akcyjne - SA (akciová společnost – a.s.) oraz europejskie stowarzyszenia i związki gospodarcze.

Wypisy z rejestru spółek oraz oddziałów osób zagranicznych, zarejestrowanych w czeskim Rejestrze Handlowym można bezpłatnie pozyskiwać w formie elektronicznej ze stron internetowych czeskiego Ministerstwa Sprawiedliwości: www.justice.cz. Wypisy elektroniczne mają charakter informacyjny i nie mogą być stosowane jako zaświadczenia czy dowody, np. w postępowaniu sądowym. W celu pozyskania poświadczonego dokumentu należy zwrócić się do Sądu Rejestrowego bezpośrednio lub za pośrednictwem punktów kontaktowych administracji czeskiej „Czech POINT”. Informacja o usługach świadczonych przez te punkty kontaktowe oraz ich lokalizacji, dostępna jest na stronie www.czechpoint.cz.

 

UREGULOWANIA W ZAKRESIE SPÓŁEK KAPITAŁOWYCH

Ustawa o korporacjach handlowych, w porównaniu ze zniesionym Kodeksem handlowym, dopuszcza większą swobodę w zakresie stosunków wewnętrznych spółek kapitałowych, przynosi nowe możliwości organizacyjne, redukuje wymagania kapitałowe przy ich zakładaniu, jak również (za wyjątkiem SA) znosi fundusz rezerwowy. Z drugiej strony, podnosi także odpowiedzialność władz w przypadku upadłości spółek oraz wprowadza nowe rozwiązania w zakresie gwarancji i odszkodowań.

Poniżej przedstawiamy najważniejsze aspekty prawne wynikające z ustawy o korporacjach handlowych, które zmieniają obowiązujące do końca 2013 prawo handlowe RCz i mogą odbiegać od uregulowań przyjętych w naszym kraju.

 

KAPITAŁ ZAKŁADOWY

Wymagany minimalny kapitał zakładowy spółek z ograniczoną odpowiedzialnością został obniżony do 1 CZK. Spółki z o.o. które już istnieją i posiadają wyższy kapitał zakładowy, mają możliwość obniżenia go do tej wysokości (zgodnie z Kodeksem handlowym RCz obowiązującym do 31.12.2013 r., minimalny kapitał zakładowy sp. z o.o. wynosił 200.000 CZK.).

Najniższa wartość kapitału zakładowego w spółkach akcyjnych wynosi 2 mln CZK lub 80 tys. EUR, przy zniesieniu możliwości zawiązania spółki na podstawie publicznej subskrypcji akcji.

Przy zakładaniu spółki istnieje konieczność posiadania specjalnego konta bankowego, co oznacza, że przed zarejestrowaniem spółki należy wnieść kapitał zakładowy na konto spółki, bez względu na jego wysokość.

Umowa spółki lub karta założycielska (w przypadku jednego wspólnika) musi mieć formę aktu notarialnego. Notariusz, który sporządził akty założycielskie, ma prawo dokonać bezpośredniego wpisu spółki do Rejestru Handlowego. Oznacza to możliwość pominięcia Sądu Rejestrowego przy rejestracji spółek.

 

UDZIAŁY I AKCJE

Dotychczasowe powiązanie jednej akcji lub udziału z jednym głosem zostało zniesione. Ustawa o korporacjach handlowych dopuszcza możliwość stosowania różnych proporcji akcji, udziałów oraz uprawnień do głosowania na walnym zgromadzeniu. Oznacza to, że w umowie spółki możliwy jest zapis, że jednej akcji lub jednemu udziałowi odpowiada większa liczba uprawnień do głosowania, jak również większy (nieproporcjonalny) udział w zysku.

W przypadku spółek z o.o. wprowadzono możliwość posiadania większej liczby udziałów przez tego samego wspólnika, tzn. zniesiono zasadę: jeden wspólnik = jeden udział. Udziały zatem mogą być dzielone tak, aby mogły być zbywalne podobnie jak akcje. Z drugiej strony, większą liczbę udziałów tego samego rodzaju można połączyć w jeden udział. Sp. z o.o. ma również możliwość emisji tzw. udziałów założycielskich, które mogą być zbywane poprzez indos, tak samo jak pozostałe papiery wartościowe (np. weksle czy czeki).

 

WALNE ZGROMADZENIE

Zgodnie z UKH, decyzje walnego zgromadzenia mogą być podnajmowane w formie per rollam, tzn. zarząd spółki może przesłać wspólnikom projekt uchwały z wnioskiem o jej przyjęcie lub odrzucenie do określonej daty. Głosowanie zgromadzenia wspólników może zatem odbywać się korespondencyjnie (elektronicznie) poprzez akceptację, odrzucenie lub brak reakcji na projekt uchwały. W przypadku sp. z o.o. taką możliwość podejmowania uchwał dopuszczono generalnie, co oznacza, że odstępstwa od tej zasady mogą być określone w umowie spółki. Natomiast w przypadku S.A. ta forma podejmowania decyzji musi być zawarta w statucie.

Umowa założycielska może również określać kworum niezbędne do podejmowania uchwał na walnym zgromadzeniu, gdyż przestał obowiązywać przepis, który w przypadku sp. z o.o. ustanawiał kworum na 50%, a w przypadku S.A. na 30%. Kworum musi jednak być określone w umowie spółki lub statucie.

 

UDZIAŁ W ZYSKU

Obowiązuje zasada, że każdy wspólnik ma prawo do zysku proporcjonalnie do jego udziału w spółce. W umowie spółki stosunek ten można jednak zmienić. Wspólnicy mają również prawo do zrzeczenia się zysku w sposób przejrzysty i na podstawie własnej decyzji.

Zysk można dzielić jedynie na podstawie zwykłego lub nadzwyczajnego bilansu zamknięcia, pod warunkiem, że decyzja o jego podziale zostanie podjęta do 6 miesięcy od daty sporządzenia bilansu.

Ustawa dopuszcza również możliwość wypłacania zaliczek na poczet udziału w zysku w trakcie roku rozliczeniowego na podstawie okresowego bilansu zamknięcia, który poświadcza istnienie zysku do podziału. Jeżeli zwykły bilans zamknięcia nie potwierdzi tego zysku, zaliczki podlegają zwrotowi.

Ustawa znosi wymóg tworzenia funduszu rezerwowego w przypadku sp. z o.o. W umowie spółki jego utworzenie może być jednak przewidziane. W przypadku S.A. fundusz rezerwowy jest obowiązkowy przy posiadaniu lub nabyciu przez spółkę akcji własnych - wartość funduszu rezerwowego powinna wtedy pokrywać co najmniej wartość tych akcji.

Wypłacanie zysku organom statutowym lub innych korzyści z własnych środków spółki, jest zabronione o ile mogłoby to doprowadzić do upadłości spółki.

 

WYNAGRODZENIA ORGANÓW STATUTOWYCH

Umowa o pracę członków zarządu spółek kapitałowych powinna obejmować wszelkie składniki przychodów z tytułu pracy, tj. dodatki funkcyjne, bonusy, udziały w zysku, itp. lub przynajmniej określać sposób wyliczenia tych składników. Brak takich danych w umowie uznaje się za pracę wykonywaną bez tych dodatków.

Członek zarządu możne utracić prawo do wynagrodzenia w przypadku udokumentowania działania sprzecznego z interesami spółki, prowadzącego do pogorszenia jej wyników finansowych. W przypadku stwierdzenia, że członek zarządu nie wykonywał działań zmierzających do odwrócenia upadłości spółki, jest on zobowiązany do zwrotu otrzymanego wynagrodzenia z tytułu zatrudnienia w spółce za okres do dwóch lat poprzedzających upadłość spółki.

 

ODPOWIEDZIALNOŚĆ I GWARANCJE

Jeżeli pracownik spółki kapitałowej naruszy swe uprawnienia, jest zobowiązany do zwrotu korzyści uzyskanych na skutek przekroczenia tych uprawnień, jak również do pokrycia strat wyrządzonych spółce. W przypadku niewypłacalności spółki, jej wierzyciele mają prawo domagać się zwrotu swych należności od członków zarządu. W celu wyzbycia się odpowiedzialności za zobowiązania spółki, zarząd winien udokumentować, że podjął wszelkie niezbędne starania w celu odwrócenia tego stanu.

W przypadku zaniedbań ze strony członka zarządu, które były przyczyną upadłości spółki lub wpłynęły na niekorzyść wierzycieli w trakcie postępowania upadłościowego, sąd może zakazać pełnienia danej osobie funkcji członka zarządu na okres do 3 lat.

 

REJESTR HANDLOWY

Zgodnie z § 42 ustawy Nr 304/2013 o rejestrach publicznych osób prawnych i fizycznych (Zákon o veřejných rejstřících právnických a fyzických osob), do Rejestru handlowego (RH) zapisywane są korporacje handlowe (spółki prawa handlowego oraz spółdzielnie). Obowiązek zapisu do RH mają również zagraniczne osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą na terytorium Republiki Czeskiej za wyjątkiem osób fizycznych z krajów EOG (a więc z UE, Norwegii, Islandii lub Liechtensteinu) i Konfederacji Szwajcarskiej.

Wszystkie osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą na rynku czeskim mają obowiązek rejestracji w RH w przypadku, gdy ich przychody (bez podatku VAT) za kolejne 2 lata obrachunkowe przekraczają kwotę 120 mln CZK (ok. 4,4 mln EUR). Pozostałe osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą na rynku czeskim mogą się zarejestrować w RH wg uznania.

Osoba zagraniczna wnioskująca o dokonanie wpisu do RH jest zobowiązana udokumentować, że najpóźniej w dniu rejestracji nabędzie prawo do wykonywania czynności, która ma być wpisana w RH jako przedmiot jej działalności, o ile dane te nie są dostępne w systemie informacyjnym administracji publicznej.

Do wniosku o rejestrację w RH należy załączyć dokument własności lokalu, w którym ma być prowadzona działalność gospodarcza (o ile dane te nie są dostępne w systemie informacyjnym administracji publicznej), ewentualnie umowę najmu lokalu lub zgodę właściciela lokalu na lokalizację siedziby lub prowadzenie działalności pod danym adresem.

Osoba zagraniczna zobowiązana jest również do podania Sądowi Rejestrowemu adresu korespondencyjnego na terytorium RCz lub adresu pełnomocnika (również na terytorium RCz) do korespondencji urzędowej.

Wniosek o rejestrację składa się w Sądzie Rejestrowym na formularzu w formie papierowej lub elektronicznej. Rejestracji może dokonać również bezpośrednio notariusz, który sporządził umowę spółki lub kartę założycielską.

Oprócz najważniejszych danych spółki lub osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, takich jak: firma, siedziba, forma prawna, przedmiot działalności, zarząd, prokura oraz numer identyfikacyjny, do RH wpisywane są również informacje o:

  • wysokości kapitału zakładowego,

  • wysokości wkładu każdego wspólnika, rodzaju praw związanych z posiadanymi udziałami, ewentualnie liczbie wydanych akcji i ich rodzaju,

  • zbyciu zakładu spółki, oddaniu go pod zastaw lub wynajęciu,

  • wstrzymaniu uprawnień funkcyjnych członkom zarządu lub prokurentom,

  • istnieniu prawa zastawu na udziały korporacji, ewentualnie zakazie ich zbywania,

  • adresach pobytu (siedziby) wspólników itp.

W przypadku osób (prawnych i fizycznych) z siedzibą lub miejscem zamieszkania w jednym z państw członkowskich UE, do RH wpisuje się:

  • firmę oraz siedzibę zakładanego przedsiębiorstwa lub jego oddziału, jeżeli jest inna niż przedsiębiorstwa macierzystego, numer identyfikacyjny;

  • przedmiot działalności przedsiębiorstwa lub jego zakładu;

  • nazwę oraz nr rejestru, w którym osoba zagraniczna jest zarejestrowana;

  • firmę oraz formę prawną osoby zagranicznej;

  • informacje nt. organu statutowego lub jej członków w zakresie określonym w przepisach prawnych;

  • informacje nt. kierownika jednostki organizacyjnej (oddziału, zakładu) powołanego w RCz oraz miejsca jego zamieszkania, w zakresie określonym w przepisach prawnych;

  • fakt rozwiązania przedsiębiorstwa osoby zagranicznej, powołania likwidatora oraz zakres jego uprawnień, fakt zakończenia likwidacji;

  • fakt ogłoszenia upadłości, postępowania naprawczego lub podobnych procedur wobec osoby zagranicznej;

  • fakt zakończenia działalności przedsiębiorstwa lub jego oddziału w Republice Czeskiej.

Częścią składową RH jest tzw. Rejestr Dokumentów (RD), gdzie przechowywane są najważniejsze dokumenty dotyczące osoby wpisanej do RH. Dokumenty, które powinny być przekazane do RD, określa § 66 ustawy o rejestrach publicznych. W przypadku osób zagranicznych z państw członkowskich UE oraz ich jednostek organizacyjnych, do RD należy przekazać również:

  • podstawowe dane finansowe osoby zagranicznej podlegające kontroli finansowej, które zgodnie z prawem kraju siedziby podawane są do publicznej wiadomości,

  • umowę spółki, statut oraz podobne akty prawne, na podstawie których osoba zagraniczna została założona, włącznie ich zmian i nowelizacji;

  • oświadczenie organu rejestrowego w kraju siedziby firmy zagranicznej o dokonanej rejestracji firmy w miejscowej ewidencji przedsiębiorców, o ile rejestracja taka jest wymagana wg prawa miejscowego.

Dokumenty te są jawne i dostępne w formie elektronicznej, np. na stronie czeskiego Ministerstwa Finansów wwwinfo.mfcr.cz/ares/ares_es.html.cz.

Jeżeli na terytorium Republiki Czeskiej prowadzi działalność kilka jednostek organizacyjnych (oddziałów, zakładów) tej samej osoby zagranicznej, wymagane dokumenty w zakresie osoby zagranicznej, wystarczy złożyć w RD tylko jednej z tych jednostek. W przypadku pozostałych jednostek, w RD powinna znaleźć się adnotacja z określeniem Sądu Rejestrowego, w którym znajdują się te dokumenty.

 

Algorytm zakładania sp. z o.o. i S.A. w RCz
(pdf: PPE_PL_Zakladanie spolek.pdf)Document-page-001





Pliki do pobrania

Zakładanie spółek
pdf | 114,96 KB
Pobierz