Ta strona używa cookie. Korzystając z niej wyrażasz zgodę na ich używanie, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.
Akceptuję

Loading...


Szukaj Menu
A A A wysoki kontrast: A A

Portal Promocji Eksportu



Czeskie prawo pracy

Wyślij Drukuj Pobierz dodał: Krzysztof Dębiec | 2017-01-26 13:31:06
czechy, praca, świadczenia socjalne, zawody

Stosunki pracy pomiędzy pracownikami i pracodawcami na terytorium RCz reguluje Kodeks pracy (Zákoník práce; ustawa Nr 262/2006, kp) oraz pozostałe przepisy dotyczące zatrudnienia obowiązujące obywateli RCz.

Rodzaje umów i porozumień o pracę na podstawie kp

Stosunek pracy powstaje w wyniku zawarcia umowy o pracę (pracovní smlouva; §33 ust.1. kp) lub mianowania (jmenování; §33 ust.3 kp). Umowa o pracę może być zawarta na czas nieokreślony lub określony. Umowa na czas określony nie może być zawarta na okres dłuższy niż 3 lata. Może być ustanowiony okres próbny nieprzekraczający 3 miesięcy, a dla pracowników na stanowiskach kierowniczych - nieprzekraczający 6 miesięcy.

Stosunek pracy, zgodnie z § 48 kp, może zostać zakończony na podstawie porozumienia (dohoda), wypowiedzenia (výpověď), natychmiastowego rozwiązania stosunku pracy (okamžité zrušení pracovního poměru), rozwiązania stosunku pracy w okresie próbnym (zrušení ve zkušební době). Stosunek pracy na czas określony rozwiązuje się po upływie okresu, na który była zawarta umowa.

Ukończenie stosunku pracy na podstawie porozumienia i wszelkich przewidzianych w kp rodzajów wypowiedzenia, musi nastąpić w formie pisemnej (pod rygorem nieważności). Okres wypowiedzenia wynosi co najmniej 2 miesiące kalendarzowe, począwszy od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym zostało ono doręczone.

Pracownik może wypowiedzieć stosunek pracy bez podania powodu. Z kolei pracodawca może wypowiedzieć stosunek pracy jedynie na podstawie powodów wymienionych enumeratywnie w § 52 a) – h) oraz § 55 § Kodeksu pracy (jedynie w przypadku rozwiązania stosunku pracy w okresie próbnym pracodawca nie musi podawać powodu, choć i tutaj nie może ono nastąpić w trakcie pierwszych 14 dni pracy lub pierwszych 21 dni niezdolności do pracy).

W przypadku rozwiązania stosunku pracy na podstawie § 52 a) – c), pracownikowi należy się odprawa, której wysokość zgodnie z § 67 kp wynosi:

  • 1-krotność jego średniego wynagrodzenia, jeśli stosunek pracy trwał nie dłużej niż rok;
  • 2-krotność, jeśli stosunek pracy trwał dłużej niż 1 rok, ale nie przekroczył 2 lat;
  • 3-krotność, jeśli stosunek pracy trwał dłużej niż 2 lata.

 

Czeski kp, oprócz zawarcia umowy o pracę lub mianowania, wskazuje także na możliwość zawarcia innych porozumień o pracę.

Pierwszym jest ustanowione w § 75 kp porozumienie o wykonaniu pracy (Dohoda o provedení práce). Wynagrodzenie wypłacane na podstawie porozumienia o wykonaniu pracy, jeżeli nie przekracza 10.000 CZK (ok. 370 EUR) miesięcznie, jest opodatkowane tylko podatkiem dochodowym od osób fizycznych w wysokości 15% (do tej wysokości wynagrodzenia nie odprowadza się składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne). Praca na podstawie porozumienia o wykonaniu pracy może być wykonywana na rzecz jednego pracodawcy maksymalnie przez 300 godzin rocznie.

Drugim typem nawiązania stosunku pracy na innych zasadach jest porozumienie o czynności pracy, ustanowione w § 76 kp (Dohoda o pracovní činnosti). Porozumienie o czynności pracy może być zawarte na czas określony lub nieokreślony, ale tygodniowy czas pracy nie może przekraczać 20 godzin, zaś w danym roku kalendarzowym – 300 godzin. Wynagrodzenie pracownika na podstawie porozumienia o czynności pracy jest obciążone podatkiem dochodowym od osób fizycznych, a od wynagrodzenia są odprowadzane składki na ubezpieczenie socjalne i zdrowotne.

Wypowiedzenie porozumienia o czynność pracy może nastąpić na podstawie porozumienia stron lub na podstawie wypowiedzenia. Okres wypowiedzenia wynosi 15 dni, licząc od dnia doręczenia wypowiedzenia drugiej stronie.

 

W przypadku zatrudniania pracowników zagranicznych, kp zezwala na odstępstwa wynikające z międzynarodowego prawa prywatnego. Warunki zatrudniania pracowników zagranicznych określa ustawa o zatrudnieniu, wg której obcokrajowcy (za wyjątkiem obywateli państw Europejskiego Obszaru Gospodarczego) mogą być zatrudnieni na terenie RCz pod warunkiem uzyskania zezwoleń na pobyt i pracę.

Zgodnie z § 319 kp, pracownika zatrudnionego u pracodawcy z innego państwa członkowskiego UE wysłanego do pracy na terytorium RCz w ramach świadczenia usług, obowiązują czeskie przepisy prawa pracy w zakresie:

  • maksymalnego czasu pracy i minimalnego okresu odpoczynku,
  • minimalnej długości urlopu w roku kalendarzowym lub proporcjonalnej jego części,
  • minimalnego wynagrodzenia oraz dodatkowych świadczeń za godziny nadliczbowe,
  • bezpieczeństwa i ochrony zdrowia przy pracy,
  • warunków pracy kobiet w ciąży, kobiet karmiących oraz matek do dziewięciu miesięcy po urodzeniu dziecka, jak też pracowników młodocianych,
  • równouprawnienia kobiet i mężczyzn oraz zakazu dyskryminacji,
  • warunków pracy przy zatrudnieniu za pośrednictwem agencji pracy tymczasowej.

Wyżej wymienione przepisy nie są stosowane, o ile analogiczne przepisy w kraju wysyłającym okażą się korzystniejsze dla pracownika.

Postanowień określonych pod lit. b) i c) nie stosuje się również jeżeli okres pracy pracownika wysłanego nie przekroczy 30 dni w danym roku kalendarzowym, za wyjątkiem oddelegowania do realizacji usług przez agencje pracy tymczasowej.

 

Zgodnie z § 79 kp, dopuszczalna tygodniowa norma czasu pracy w RCz wynosi

  • 40 godzin w systemie jednozmianowym, za wyjątkiem pracowników zatrudnionych pod ziemią przy wydobyciu węgla, rud i innych surowców, budowie kopalń oraz badaniach geologicznych (37,5 godziny),
  • 38,75 godziny w systemie dwuzmianowym,
  • 37,5 godziny w systemie trójzmianowym,

Krótsza tygodniowa norma czasu pracy (bez adekwatnego obniżenia wynagrodzenia) może wynikać z umowy zbiorowej lub przepisu wewnętrznego w danym zakładzie pracy.

 

Zgodnie z § 213 kp, minimalna długość urlopu w RCz wynosi 4 tygodnie (tj. w praktyce 20 dni) w danym roku kalendarzowym. Urzędnicy państwowi i samorządowi, pracownicy przedsiębiorstw państwowych, szkolnictwa publicznego i inni pracownicy, których pracodawcy wymienieni są w § 109 ust. 3 kp mają prawo do 5 tygodni (25 dni) urlopu. Roczna długość urlopu pedagogów oraz pracowników wyższych uczelni wynosi 8 tygodni (40 dni). Pracownikowi przysługuje prawo do urlopu (lub do jego proporcjonalnej części) po odpracowaniu co najmniej 60 dni w roku. Proporcjonalna część urlopu za każdy przepracowany miesiąc kalendarzowy wynosi 1/12 wymiaru urlopu rocznego.

 

Zgodnie z § 93 kp, praca w godzinach nadliczbowych (práce přesčas) nie może przekroczyć 8 godzin tygodniowo oraz 150 godzin w roku. Odstępstwo od tej zasady wymaga porozumienia z pracownikiem. Praca w godzinach nadliczbowych, średnio po 8 godzin tygodniowo, może być wykonywana w okresie nie dłuższym niż 26 kolejnych tygodni. Okres ten może być wydłużony do 52 tygodni jedynie na podstawie umowy zbiorowej.

Odmienne zasady pracy w godzinach nadliczbowych obowiązują w służbie zdrowia, przy konieczności ścisłego dotrzymywania warunków określonych w § 93a kp.

Za pracę w godzinach nadliczbowych pracownikowi przysługuje 25% dodatek do stawki godzinowej lub możliwość skorzystania z zastępczych godzin wolnych od pracy (náhradní volno).

Zastępcze godziny wolne od pracy lub dodatek 100% do stawki godzinowej należą się także pracownikowi za pracę w dzień ustawowo wolny od pracy. Za pracę w nocy lub w weekend pracownikowi należy się 10% dodatek za każdą odpracowaną godzinę. Dodatek wylicza się na podstawie średniej stawki godzinowej obliczonej na podstawie tzw. średniej urlopowej.

 

Minimalne wynagrodzenie w RCz wynika z postanowień kp, a reguluje je rozporządzenie Rady Ministrów nr 567/2006 (Nařízení vlády o minimální mzdě), które określa stawki oraz warunki jego stosowania. Postanowienia w zakresie wynagrodzenia minimalnego dotyczą wszystkich pracowników w stosunku pracy lub innym stosunku umownym, zatrudnionych na terytorium Republiki Czeskiej.

Wynagrodzenie minimalne dla pracowników zatrudnionych w pełnym wymiarze czasu pracy (tj. 40 godzin tygodniowo) wynosi od 1 stycznia 2017 r. 11 tys. CZK (ok. 407 EUR) za miesiąc lub 66,00 CZK (ok. 2,44 EUR) za godzinę. Oprócz absolutnego minimalnego wynagrodzenia (które doptyczy m.in. osób sprzątających czy doręczających przesyłki), w RCz ustalane są minimalnego wynagrodzenia dla poszczególnych grup zawodowych. Od początku 2017 r. przedstawiają się one następująco:

  • 12,2 tys. CZK miesięcznie, ew. 72,90 CZK/h – m.in. sanitariusze, pracownicy budowlani, sprzedawcy prasy;
  • 13,4 tys. CZK miesięcznie, ew. 80,50 CZK/h – m.in. motorniczy metra, pielęgniarze, hydraulicy, fryzjerzy, kucharze;
  • 14,8 tys. CZK miesięcznie, ew. 88,80 CZK/h – m.in. położne i ratownicy medyczni nadzorowani, maszyniści kolejowi, mechanicy samochodowi;
  • 16,4 tys. CZK miesięcznie, ew. 98,10 CZK/h – m.in. kierowcy autobusów, położne i ratownicy medyczni bez nadzoru, nauczyciele w przedszkolach, główni księgowi;
  • 18,1 tys. CZK miesięcznie, ew. 108,30 CZK/h – m.in. projektanci budowlani, administratorzy systemów informatycznych;
  • 19,9 tys. CZK miesięcznie, ew. 119,60 CZK/h – m.in. lekarze, aptekarze, specjaliści ds. strategii i prognoz maketingowych, wykładowcy szkół wyższych;
  • 22,0 tys. CZK miesięcznie, ew. 132,00 CZK/h – m.in. specjaliści ds. strategii handlowych i finansowych.

W przypadku pracowników o krótszym wymiarze czasie pracy (górnictwo, systemy dwu- i trzyzmianowe) wynagrodzenie minimalne dostosowuje się proporcjonalnie do rzeczywistego czasu pracy.





Wybrane
oferty polskich przedsiębiorstw